Historia Polski w malarstwie: Walczak Zdzisław

Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Walczak Zdzisław. Pokaż wszystkie posty

sobota, 18 kwietnia 2015

Bitwa pod Komarowem

Zdzisław Walczak, Bitwa pod Komarowem, 2002

Obraz Zdzisława Walczaka prezentuje bitwę pod Komarowem (31 sierpnia 1920 roku) — walka pomiędzy bolszewicką 1 Armią Konną a polską 1 Dywizją Jazdy w trakcie wojny polsko-bolszewickiej. Po bitwie warszawskiej, pod Komarowem polska 1 Dywizja Jazdy pokonała 1 Armię Konną Budionnego idącą z odsieczą wojskom na północy. W bitwie udział brało 6 pułków polskich i 20 radzieckich (łącznie 70 szwadronów). Siły polskie liczyły ok. 2000 żołnierzy, a siły radzieckie liczyły ok. 17000 żołnierzy. Największa bitwa konnicy w wojnie polsko–bolszewickiej która stanowiła moment zwrotny na południowym froncie, porównywalny z wcześniejszą bitwą warszawską. Zagrożona okrążeniem pod Zamościem Armia Konna Budionnego chciała uciec z pułapki lecz drogę zastąpiła im 1 Dywizja Jazdy płk. Rómmla. Pierwsze starcie trwało kilka godzin - była to szarża tysięcy ludzi i koni z obydwu walczących stron. O ostatecznym zwycięstwie zadecydowała szarża oddziału rotmistrza Kornela Krzeczunowicza z 8 Pułku Ułanów, która w galopie wbiła się w szeregi przeciwnika i zdobyła min. samochód Budionnego. Po gwałtownej walce sowieci rozpoczęli ucieczkę z pola bitwy.

niedziela, 12 kwietnia 2015

Krojanty, 1 wrzesień 1939

Zdzisław Walczak, Krojanty, 2002

Bitwa pod Krojantami to pierwsza polska szarża kawaleryjska podczas wojny obronnej 1939 roku.
Około godziny 19.00 oddziały polskiej kawalerii, wychodząc z lasu na wschód od Krojant, dostrzegły w niewielkiej odległości oddział niemiecki w trakcie odpoczynku. Był to 2. batalion 76 Regimentu z 20 DPZmot. Natychmiast zapadła decyzja o wykonaniu szarży. Ułani w pełnym galopie dopadli wroga, siekąc szablami uciekających. Jednakże Niemcy szybko uporządkowali swoje szeregi i – kiedy szwadrony 18 PUł w pościgu wpadły na rozległą polanę – ostrzelały je od strony Chojnic niemieckie samochody pancerne oraz granatniki, kładąc celny ogień na szarżujących. Forpoczta pułku wraz z dowódcą została zmieciona seriami karabinów maszynowych. Ułani wycofali się za najbliższe wzgórze, tracąc ok. 25 zabitych i 50 rannych z ponad 200 szarżujących. Polegli – płk Kazimierz Mastalerz (pierwszy zabity dowódca pułku podczas wojny), dowódca 2 szwadronu rotmistrz Eugeniusz Świeściak i II adiutant ppor. rez. Tadeusz Milicki oraz około 20 ułanów. Straty niemieckie nie są dokładnie znane. W rezultacie zadanie postawione 18 PUł zostało wykonane kosztem dużych strat własnych; rozpoznano ugrupowanie wroga oraz chwilowo zdezorganizowano i zatrzymano jego oddziały. Piechota polska mogła się wycofać, a Niemcy nie osiągnęli w tym dniu przepraw na Brdzie. Przed północą mocno osłabiony 18 PUł przekroczył Brdę i stanął w Kwiekach jako odwód Zgrupowania „Chojnice”. Straty 18 PUł w ludziach i koniach sięgały 60% pierwotnego stanu. Szarża odniosła także pewien efekt psychologiczny, o którym pisze Heinz Guderian w swoich wspomnieniach: Zastałem ludzi z mego sztabu w hełmach bojowych, w trakcie ustawiania działka przeciwpancernego na stanowisku bojowym. Na moje pytanie, co ich do tego skłoniło, otrzymałem odpowiedź, że każdej chwili pojawić się może polska kawaleria, która rozpoczęła natarcie. Po zakończeniu kampanii polskiej propaganda hitlerowska – na podstawie tej bitwy – stworzyła zafałszowany mit szarżowania polskich ułanów na czołgi, który był także powielany w okresie PRL-u (m.in. film Lotna w reż. Andrzeja Wajdy).

Szarża 1 Pułku Ułanów pod Rokitną w 1915 r

Zdzisław Walczak, Szarża 1 Pułku Ułanów pod Rokitną w 1915 r, 2002

Wojciech Kossak, Szarża pod Rokitną, 1934

"Szarża 1 Pułku Ułanów pod Rokitną w 1915 r" obraz Zdzisława Walczaka przedstawia tragiczną szarżę naszych ułanów. 12 czerwca 1915 roku oddziały II Brygady działały w rejonie wsi Rokitna (obecnie Rokytne, miejscowość na Ukrainie w obw. czerniowieckim). Z polskimi oddziałami sąsiadowały oddziały związku taktycznego pułkownika D. Pappa z prawej strony, a od lewej oddziały 42 dywizji piechoty. Rozpoczął się wspólny atak w celu zdobycia zajmowanych przez Rosjan pozycji w okolicy wsi Rokitna. Pomimo zaciekłych walk wojska austriackie i polskie nie osiągały założonych celów strategicznych. 13 czerwca w godzinach przedpołudniowych pozycje 42 dywizji zaczęły być zagrożone przez nacierające oddziały rosyjskie. Około południa do dywizjonu ułanów powrócił rot. Dunin-Wąsowicz, który został wezwany do szefa sztabu II Brygady kapitana Vargasa. W celu wyparcia oddziałów rosyjskich z pozycji we wsi Rokitna drugi i trzeci szwadron miał zaatakować z lewej flanki, wsparty przez piechotę, potrójne okopy rosyjskie. Rotmistrz Zbigniew Dunin-Wąsowicz osobiście poprowadził swoich ułanów do walki. Po przekroczeniu bagnistych brzegów rzeczki Rokitnianki, Dunin-Wąsowicz skierował 3 szwadron do rezerwy, a z 2 ruszył do ataku. W ciągu około 15 minut ułani przedarli się przez 3 linie wroga. Z szarży z 64 ułanów wróciło sześciu. Szarża nie została w całości wykorzystana. Oddziały piechoty w niedostatecznym stopniu wsparły ułanów. Rotmistrz Zbigniew Dunin-Wąsowicz w szarży poległ. Oddziały piechoty w niedostatecznym stopniu wsparły ułanów. 15 czerwca 1915 roku w Rarańczy na miejscowym cmentarzu odbył się pogrzeb 15 poległych w szarży ułanów.

Śmierć Henryka Pobożnego, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, Śmierć Henryka Pobożnego, 2003

Bitwa pod Legnicą rozegrała się 9 kwietnia 1241 i zakończyła sromotną klęską wojsk Henryka II i śmiercią księcia na polu bitwy. Przyczyny przegranej powszechnie upatruje się w nieznanych Europejczykom sposobach walki i w niespodziewanej ucieczce z pola walki hufca Mieszka II Otyłego (to właśnie po ucieczce księcia opolskiego Henryk II miał według Długosza powiedzieć słynne zdanie: "Gorze nam się stało"). Na szczęście dla Polski Mongołowie nie zamierzali jej zajmować, gdyż wkrótce po starciu legnickim (po epizodycznym podejściu pod mury Legnicy i próbie wymuszenia poddania grodu) ruszyli przez Morawy na Węgry, chcąc się połączyć z główną armią Batu-Chana. Ciało Henryka Pobożnego, jako że pozbawione głowy i obdarte z ubrań, zostało zidentyfikowane przez jego żonę dzięki pewnemu szczegółowi anatomicznemu. Henryk II Pobożny miał mieć bowiem u lewej stopy sześć palców, co zostało potwierdzone podczas otwarcia jego grobowca w 1832 roku. Henryk został pochowany w ufundowanym przez siebie klasztorze franciszkańskim we Wrocławiu.

sobota, 21 marca 2015

Henryk Dobrzański "Hubal", Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Wrzesień 39' HUBAL, olej płótno, 1992 r.

Zdzisław Walczak, "HUBAL" suchy pastel , 2002

Henryk Dobrzański, ps. „Hubal^"major kawalerii Wojska Polskiego, sportowiec, jeden z pierwszych dowódców partyzanckich w czasie II wojny światowej. Uważany za ostatniego „polskiego zagończyka”, bowiem nie złożył broni po bitwie pod Kockiem i walczył nadal z Niemcami, prowadząc wojnę partyzancką do zimy 1939/1940. 30 kwietnia 1940 poczet majora, został zaskoczony w czasie biwaku (prawdopodobnie w wyniku zdrady) przez oddziały 372. dywizji Wehrmachtu w okolicach Anielina, w odległości ok. 20 km od Opoczna. W gwałtownej walce oddział uległ rozproszeniu, a sam „Hubal” poległ z bronią w ręku; kula z serii z karabinu maszynowego trafiła majora prosto w serce.
Henryk Dobrzański, genannt Hubal war Sportler, Major der polnischen Kavallerie und einer der ersten Befehlshaber einer Partisanen-Einheit (Hubalczycy) im Zweiten Weltkrieg. Am 30. April 1940 wurde Major Dobrzański mit einem Teil seiner Männer bei einer Rast bei Anielin von Einheiten der 372. Infanterie-Division überrascht. Major Dobrzański fiel bei diesem Kampf, seine Einheit löste sich auf.

piątek, 13 marca 2015

Polscy kawalerzyści (III), Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Oficer 6 Pułku Artylerii Ciężkiej -Lwów 1921-1939", 1997 r.

Zdzisław Walczak, "Poczet Sztandarowy Szwadronu Jazdy RP", 2002 r.

Zdzisław Walczak, "Oficer 3 Pułku Ułanów Śląskich", 1996 r

Zdzisław Walczak, "Poczet sztandarowy 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich", 2003 r.

Zdzisław Walczak, "Oficer 8 Pułku Artylerii Ciężkiej - Toruń 1921-1939", 1997 r.

Grudziądz - stolicą polskiej kawalerii (Centrum Wyszkolenia Kawalerii)

Zdzisław Walczak, "Komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii płk Tadeusz Komorowski (Grudziądz 1938-1939 r.)", 1995 r. Późniejszy dowódca AK.

Zdzisław Walczak, "Komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii płk dypl. Józef Smoleński Grudziądz 1935-1938 r.", 1995 r

Zdzisław Walczak, "Komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii płk Zygmunt Podhorski [ ZAZA] Grudziądz 1927-1935 r.", 1995 r.

Zdzisław Walczak, "Komendant Obozu Szkolnego Kawalerii Gen. Dyw. Stefan Kasprzycki De Castenedolo Grudziądz 1920-1927 r.", 1995 r.

Zdzisław Walczak, "Mjr Malicki ostatni dca 18 pułku ułanów pomorskich-1939 r.", 1991 r.

Polscy kawalerzyści (II), Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Kapelan 9 Pułku Ułanów Małopolskich", 1991r.

Zdzisław Walczak, "Oficer 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich-Bydgoszcz", 1990 r.

Zdzisław Walczak, "1 Pułk Strzelców Konnych z Garwolina -1939", 1992 r, W Pułku zastąpiono konie żywe końmi mechanicznymi.

Zdzisław Walczak, "Pauker-kotlarz 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich z Bydgoszczy", 1993 rok.

Zdzisław Walczak, "Kotlarz 7 Pułku Strzelców Konnych - Poznań - Biedrusko", 1998 r.

Przejęcie Solca Kujawskiego przez Wojsko Polskie - 19 stycznia 1920 r.

Zdzisław Walczak, Przejęcie Solca Kujawskiego przez Wojsko Polskie-19 stycznia 1920 r., 2009

19 stycznia 1920 r. do Solca wkroczyły oddziały III Pułku Ułanów Wielkopolskich pod dowództwem podpułkownika Władysława Mosiewicza, który w imieniu rządu polskiego przejął miasto. Obraz jest własnością Muzeum Solca im. księcia Przemysława.

Gen. Władysław Bortnowski, dowódca Armii Pomorze, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Gen. dyw. Władysław Bortnowski dowódca ARMII POMORZE w bitwie pod Bydgoszczą w 1939 r.", 2000 r.

Armia "Pomorze" miała za zadanie obronę na kierunkach z Prus Zachodnich i z Gdańska na Bydgoszcz oraz z Prus Wschodnich na Toruń i Włocławek. Siły Armii były rozdzielone przez Wisłę, na której operowała flotylla okrętów rzecznych. Armia "Pomorze" brała udział w bitwie w Borach Tucholskich, obronie Bydgoszczy i w bitwie nad Bzurą pod Łowiczem i Sochaczewem.

Gen. bryg. profesor Ludwig Rydygier

Zdzisław Walczak, "Gen. bryg. profesor Ludwig Rydygier",1997 r.

Leon Wyczółkowski, Ludwik Rydygier i jego asystenci, 1897

Ludwik Rydygier urodził się 21 sierpnia 1850, w Dusocinie. Był jednym z najwybitniejszych ówczesnych polskich, a także światowych chirurgów. Był dziekanem Wydziału Lekarskiego i przeciwnikiem równouprawnienia kobiet w dostępie do zawodu lekarskiego. W roku 1897 zagłosował przeciwko przyjmowaniu kobiet na Wydział Lekarski. Na własny koszt zamieszczał w prasie ogłoszenia: Precz z Polski z dziwolągiem kobiety lekarza! W latach 1901/1902 był rektorem Uniwersytetu Lwowskiego. Wychował wielu znakomitych chirurgów, przyszłych profesorów. W 1889 roku zorganizował pierwszy w Polsce zjazd chirurgiczny. Zjazdy te w 1921 dały początek Towarzystwu Chirurgów Polskich. Był wybitnym chirurgiem, odznaczył się jako świetny operator, inicjator nowych metod, utalentowany organizator. Niektóre wprowadzone przez niego metody operowania żołądka, raka odbytnicy, amputacji, kardiochirurgii, ortopedii, chirurgii plastycznej, urologii – są stosowane do dziś. W czasie I wojny światowej kierował szpitalem wojskowym w Brnie. Po zakończeniu wojny powrócił do Lwowa. Walczył w jego obronie z Ukraińcami w listopadzie 1918. W trakcie walk o Lwów włączył się w tworzenie służb medyczno-sanitarnych Wojska Polskiego. Został do niego przyjęty w stopniu generała podporucznika. W 1920 rozpoczął organizowanie szpitali wojskowych. Był szefem sanitarnym Dowództwa Okręgu Generalnego „Pomorze”. Konsultant i naczelny chirurg Dowództwa „Wschód”. W 1920 zweryfikowany jako generał brygady. Zmarł nagle, 25 czerwca 1920 roku. Został pochowany początkowo na cmentarzu Łyczakowskim; szczątki przeniesiono później do kwatery dowódców na Cmentarzu Obrońców Lwowa.

Władysław Anders, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Dowódca Nowogródzkiej Brygady Kawalerii w latach 1937-1939 gen.bryg. Władysław Anders", 1998

W latach 1928–1939 Władysław Anders był dowódcą Kresowej, a następnie Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, dowódca Garnizonu Baranowicze. W 1932 przewodził polskiej ekipie jeździeckiej, która podczas zawodów hippicznych o Puchar Narodów w Nicei zdobyła 4 pierwsze nagrody. Podczas kampanii wrześniowej pierwotnie dowodził Nowogródzką Brygadą Kawalerii w bitwie pod Mławą. W czasie odwrotu spod Mławy nie wykonał rozkazu osłony ruchu 20 Dywizji Piechoty, co było jedną z przyczyn jej rozbicia. Następnie kilkakrotnie Naczelne Dowództwo zmieniało przydział jego brygady. W związku z wielokrotnie zmienianymi rozkazami nie są jasne powody, dla których jednostka nie wzięła, mimo otrzymanego rozkazu, udziału w bitwie nad Bzurą. W czasie przebijania się Armii Poznań i Pomorze przez Kampinos do Warszawy odmówił gen. Tadeuszowi Kutrzebie wykonania rozkazu obrony skraju Puszczy Kampinoskiej, motywując to przewidywanymi zbyt dużymi stratami swojej brygady. Od 12 września 1939 dowodził Grupą Operacyjną Kawalerii swojego imienia. Stoczył ciężkie walki przeciwko Niemcom w okolicach Mińska Mazowieckiego i Tomaszowa Lubelskiego (w ramach drugiej bitwy tomaszowskiej). W tej ostatniej bitwie, po osiągnięciu poważnego sukcesu, jakim było zdobycie 22 września Krasnobrodu, wraz z Nowogródzką Brygadą Kawalerii opuścił zdobyte miasto i dotarł do Majdanu Sopockiego, skąd po krótkim odpoczynku udał się w kierunku Lwowa, wychodząc samowolnie z bitwy i nie powiadamiając o tym dowództwa Frontu Północnego. W wyniku tego udało się mu przebić na południe. Wobec zaciskającego się pierścienia niemiecko-sowieckiego generał Anders zdecydował rozformować Grupę Kawalerii na mniejsze grupy, które miały przedostać się na Węgry. Przebijając się w jednej z takich grup, 29 września w okolicach Sambora generał Anders został dwukrotnie postrzelony przez Ukraińców, po czym dostał się do niewoli sowieckiej.

Szarża pod Wólką Węglową, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Szarża 14 pułku ułanów Jazłowieckich pod Wólką Węglową", 1994

Szarża pod Wólką Węglową to jedna z kilku polskich szarż kawaleryjskich podczas wojny obronnej 1939 roku (19 września 1939). Była to ostatnia szarża w dziejach jazdy polskiej wykonana z udziałem całego pułku kawalerii. Dowódca 14. Pułku Ułanów Jazłowieckich z Podolskiej BK płk dypl. Edward Godlewski podjął decyzję o skróceniu drogi do Warszawy i postanowił skręcić na południe do Mościsk. Razem z nim tę trasę obrała także mała część 9 Pułku Ułanów Małopolskich. Niespodzianie oba pułki natknęły się w Dąbrowie Leśnej koło Wólki Węglowej na Niemców, lecz płk E. Godlewski nie zmienił decyzji, tylko dał znak do szarży. Ułanów do brawurowego ataku poprowadził dowódca 3. szwadronu 14 PUł, por. Marian Walicki. Dzięki zaskoczeniu Niemców podczas odpoczynku i odwadze polskich żołnierzy pozycje wroga zostały przełamane. Niestety nie rozpoznano, że w Mościskach, na skraju wsi, ustawione jest gniazdo niemieckich karabinów maszynowych i stoją czołgi, które zasypały szarżujących seriami pocisków. Pomimo jednak ciężkich strat (ok. 105 zabitych ułanów i 100 rannych, tj. łącznie ok. 20% stanu, w wyniku poważnych ran zmarł także por. M. Walicki), natarcie powiodło się; oba pułki przebiły się do Warszawy.

czwartek, 12 marca 2015

Szwadron jazdy RP, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, Dowódca szwadronu jazdy RP, projekt, 1996

Zdzisław Walczak, Szwadron Jazdy RP - sygnalista dowódcy szwadronu - projekt, 1996 r.

Zdzisław Walczak, Szwadron Jazdy RP - kotlista orkiestry szwadronu - projekt, 1996 r.

Zdzisław Walczak, Szwadron Jazdy RP - fanfarzysta plutonu trębaczy - projekt, 1996 r.

Zdzisław Walczak, Szwadron Jazdy RP - ułan z lancą i proporczykiem szwadronu - projekt, 1996 r.

Zdzisław Walczak, Szwadron Jazdy RP - wachmistrz z buńczukiem - projekt, 1996 r. BUŃCZUK - chwast z ogona końskiego na drzewcu , dawniej oznaka władzy hetmańskiej , potem nagroda przechodnia w kawalerii i artylerii konnej.

Na pierwszym obrazie Z. Walczaka widzimy oficera dowódcę szwadronu Szwadron Jazdy RP. Jako członek założyciel Stowarzyszenia Szwadron Jazdy RP malarz zaprojektował umundurowanie , oporządzenie i uzbrojenie Szwadronu, który miał powstać w Wojsku Polskim. Ułani Szwadronu docelowo powinni posiadać: mundur codzienny - polowy, mundur "mały" (widoczny na projektach) oraz mundur "wielki" (wzorowany na uniformie Szwoleżerów Gwardii z okresu 1807-1815 roku). Mundur mały, to współczesny uniform istniejący w magazynach WP z amarantowym otokiem na rogatywce z okutym daszkiem i amarantowymi lampasami oraz amarantowo-granatowymi proporczykami na lancach. Amarant i granat to historyczne barwy "Kawalerii Narodowej" (koronnej), które tworzą kompozycję ozdobną czapraków oficerskich i żołnierskich pod rzędami wierzchowymi wz. 36 i ogłowiu pelhamowym wz.36. Trzy rodzaje czapraków ozdobnych (z mantelzakami lub bez nich) posiadają różne propozycje obszycia ozdobną taśmą i aktualnego orła wojsk lądowych ustalonego ustawą z dnia 19 lutego 1993 r. oraz wizerunek orła białego ustalonego ustawą z dnia 9 lutego 1990 r. Biała broń do munduru małego, to aktualnie obowiązująca w WP szabla wz. 76.

Braniewo w epoce napoleońskiej, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, "Napoleon w Braniewie słuchający dzwonów św. Katarzyny 12 06. 1812 r.", 2009 r.

Zdzisław Walczak, "Bitwa o Braniewo 26 02. 1807 r.", 2009 r.

Podczas kampanii 1806-7 zima spowodowała, że Francuzi zaniechali na moment działań wojennych. Wykorzystały to Prusy i Rosja. Około 26 lutego Prusacy zajęli Braniewo, co spowodowało kontratak wojsk francuskich. Bitwa trwała krótko, już pierwszego ataku wojsk napoleońskich Prusacy nie zdołali opanować i zaczęli wycofywać się w stronę Królewca. Była to ostatnia bitwa kampanii zimowej na Prusach Wschodnich.