26 lutego 1849 - bitwa pod Kápolną

Than Mór, Bitwa pod Kapolną

Pod Kápolną (dziś: Căpâlna) 26 lutego 1849 roku doszło do starcia powstańczych wojsk węgierskich pod wodzą gen. Henryka Dembińskiego z oddziałami feldmarsz. ks. Alfreda I Windischgrätza. Bitwa skończyła się klęską Węgrów. W powstaniu węgierskim w 1849 roku Dembiński dowodził węgierską Armią Północną, następnie powołany na stanowisko szefa sztabu naczelnego i wodza naczelnego armii węgierskiej. Ponieważ jego kandydatura wzbudzała zazdrość wśród niektórych węgierskich przywódców (szczególnie Artúra Görgeya), z funkcji tej zrezygnował po niepowodzeniu pod Kápolną. Po powstaniu węgierskim emigrował do Turcji.

O wolność węgierską

Than Mor, Bitwa pod Isaszeg

Dziś kilka słów o bitwie, świadczącej o polsko-węgierskim braterstwie broni. Chodzi o bitwę pod Isaszeg – starcie zbrojne, które miało miejsce 6 kwietnia 1849 w trakcie powstania węgierskiego. Tego dnia 52-tysięczne siły węgierskie dowodzone przez generała Artura von Görgeya przypuściły atak na pozycje austriackie (36 000 ludzi) pod wsią Isaszeg. W trakcie bitwy na tyły węgierskie dostał się jeden z korpusów austriackich pod dowództwem generała Franza von Schlika. Z pomocą Węgrom przybył wówczas batalion Józefa Wysockiego, który wyparł przeciwnika, zmuszając go do odwrotu. W wyniku zaciętej walki ostatecznie Węgrom udało się zdobyć wieś Isaszeg. Straty austriackie wyniosły 4 000 zabitych i rannych.