Józef Piłsudski, Zdzisław Walczak

Zdzisław Walczak, Marszałek Polski Józef Piłsudski (1867-1935) Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz w l. 1918-1922, 1990

Zdzisław Walczak, "Marszałek Polski Józef Piłsudski (1867-1935) Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz w l. 1918-1922", 1992r. z serii Wodzowie i Dowódcy.

Zdzisław Walczak, "Marszałek Piłsudzki na Kasztance", 2003 r. z serii Wodzowie i Dowódcy.

Józef Piłsudski, Arthur Szyk

Arthur Szyk, Józef Piłsudski

Arthur Szyk, Józef Piłsudski

Od dawna Arthura Szyka fascynowała legenda Legionów, co znajduje zresztą odbicie w jego twórczości. Piłsudski rozbudza u Szyka nadzieje i jemu pragnie poświęcić swój nowy cykl miniatur pod nazwą Statut Kaliski, których zawartość wykracza daleko poza temat nakreślony tytułem.

Największa polska bitwa I wojny światowej

S. Garwatowski, Piłsudski w okopach pod Kostiuchnówką

Największa polska bitwa I wojny światowej to bitwa pod Kostiuchnówką. Chodzi dokładnie o działania opóźniające Legionów Polskich prowadzone w dniach 4-6 lipca 1916 roku pod Kościuchnówką (Kostiuchnówką) na Wołyniu przeciwko oddziałom rosyjskiego XLVI Korpusu Armijnego. Pomimo panicznej ucieczki wojsk austro-węgierskich na prawym skrzydle (128 brygada honwedów), Polacy nie dopuścili do przerwania frontu, wytrzymując kilkakrotnie ponawiany atak 100 rosyjskiej dywizji piechoty. Pozbawione wsparcia artylerii i łączności brygady legionowe liczyły łącznie tylko 5500 bagnetów, stawiając opór 13 000 Rosjan. Najcięższe walki stoczyła I Brygada Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego, a zwłaszcza jej 5 Pułk Piechoty, którego straty bojowe przekroczyły 50%. Bitwa zakończyła się wycofaniem armii austro-węgierskiej. Pomimo taktycznego zwycięstwa Rosjan, armia monarchii habsburskiej za sprawą polskich Legionów odniosła niezwykle ważny sukces strategiczny, zapobiegając przełamaniu frontu mogącemu spowodować całkowitą dezorganizację frontu na tym odcinku, a w dalszej perspektywie nawet powrót do działań wojennych na terenie Kongresówki. Jednocześnie Rosjanie wyczerpali na długi czas możliwość podjęcia kolejnej tak intensywnej ofensywy. Oddawało to ponownie inicjatywę strategiczną w ręce państw centralnych. Polskie straty wyniosły 2 000 żołnierzy poległych bądź rannych.
Walki pod Kościuchnówką zostały upamiętnione na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie, napisem na jednej z tablic, w okresie II RP i po 1990 "KOŚCIUCHNÓWKA 4 XI 1915 i 4-6 VII 1916". Stefan Garwatowski namalował obraz Piłsudski w okopach pod Kostiuchnówką nawiązując do tego zaciętego boju Legionów Polskich pod dowództwem Józefa Piłsudskiego.