MIESZKO I - BITWA POD CEDYNIĄ 972

MIESZKO I - BITWA POD CEDYNIĄ 972

autor: Sławomir Wydro

tombak posrebrzany, oksydowany, tombak patynowany

dwustronny, bity, 70 mm

rok emisji: 1986, nakład: 3000 (posr.), 3000 (pat.)

Zaprowadzenie chrześcijaństwa R.P. 965 (Christianization of Poland A.D. 965)

Jan Matejko, Zaprowadzenie chrzescijanstwa R.P. 965, 1889 

Zaprowadzenie chrześcijaństwa R.P. 965 obraz Jana Matejki otwierający cykl Dzieje cywilizacji w Polsce został namalowany jako ostatni między 13 stycznia a 7 lutym 1889. Początkowo miał nosić tytuł Chrzest króla Mieczysława, ale ostatecznie Matejko zdecydował się obok sceny przyjęcia chrztu przedstawić wprowadzenie zachodniej cywilizacji na ziemie Polan wraz z przybyciem księżniczki czeskiej Dobrawy, które nastąpiło w 965 - stąd data w tytule dzieła. Obecnie obraz jest własnością Muzeum Narodowego w Warszawie, ale znajduje się w depozycie Zamku Krolewskiego w Warszawie. Wydarzenie odbywa się na brzegach Jeziora Lednickiego w Wielkopolsce. Polska jest ukazana jako kraina porośnięta lasami, pokryta jeziorami, oświetlona słońcem. Najważniejszą postacią na obrazie jest książę Mieszko I wsparty lewą ręką o krzyż, a prawą o miecz symbolizujący jego władzę. Lewa noga księcia opiera się o leżący na ziemi rozbity posąg pogańskiego bożka. Książę patrzy w kierunku wyspy, na której znajduje się średniowieczny zamek z basztą, nad którym krążą orly. Ta wyspa to Ostrow Lednicki, pierwsza siedziba polskiego władcy. Za krzyżem po prawej stronie obrazu stoją członkowie książęcej drużyny. Po lewej stronie obrazu Matejko namalował w stroju pontyfikalnym św. Wojciecha, który chrzci Scibora (Czcibora) młodszego brata księcia Mieszka. Postać sw. Wojciecha ma podkreślać kierunek przyjęcia chrześcijaństwa z Czech. Wyrazistą postacią na szkicu poprzez świetlisty strój jest Dobrawa żona księcia Mieszka I, która w dłoni trzyma zapaloną świecę symbolizującą nową wiarę. W samym centrum obrazu wpatrzony w otwartą księgę, ubrany na czarno został umieszczony Radzym Gaudenty brat św. Wojciecha, pierwszy arcybiskup gnieznienski. Obok zakapturzony mnich z krzyżem w ręce to Benedykt. W oddali w lewym rogu obrazu znajdują się przycumowane łodzie zapowiadające wyprawę misyjną na ziemie Prus i Jacwingow.

Dobrawa, zona Mieszka I

Portret Dobrawy autorstwa Jana Matejki 

Dobrawa - lata życia ok. 940 - 977 

Żona Mieszka I, córka księcia czeskiego Bolesława I.

Mieszko I - Lata panowania ok. 960 - 992

Mieszko I z serii "Poczet królów i książąt polskich", ktora powstała u schyłku życia Jana Matejki na zamówienie wiedeńskiego wydawcy Maurycego Perlesa. Matejko rozpoczął pracę w lutym 1890 r., skończył 27 stycznia 1892 r. Powstały 44 portrety rysowane ołówkiem, bez koloru. Matejko marzył o wymalowaniu pocztu olejno, niestety nie starczyło mu życia. 

   Po śmierci Matejki ukazała się także druga wersja jego pocztu (40 portretów), kolorowana przez L. Stroynowskiego i Z. Papieskiego.