środa, 28 stycznia 2015

Św. Maksymilian Kolbe oczami współwięźnia Mieczysława Kościelniaka

Aresztowanie
Na Pawiaku
Pośród więźniów
Zgłoszenie się na śmierć za Franciszka Gajowniczka

Męczeńska śmierć o. Maksymiliana

O. Maksymilian Kolbe, franciszkanin, 17 lutego 1941 r. został aresztowany przez gestapo i przewieziony na Pawiak, a 28 maja do Auschwitz. Pod koniec lipca 1941 r. z obozu uciekł jeden z więźniów. W odwet za tę ucieczkę Niemcy wybrali dziesięciu ludzi na śmierć głodową. Jednym z wybranych na śmierć był Franciszek Gajowniczek, który rozpaczał, że zostawi żonę, dzieci. Wtedy z szeregu wyszedł o. Maksymilian i zgłosił się na śmierć za niego. Maksymilian Kolbe zmarł 14 sierpnia 1941 r. dobity zastrzykiem fenolu. Jego ciało zostało spalone w krematorium następnego dnia. Papież Jan Paweł II kanonizował go 10 października 1982 r. i ogłosił go również męczennikiem z miłości. W KL Auschwitz o. Maksymilian poznał współwięźnia Mieczysława Kościelniaka, malarza, który po wojnie zilustrował męczeństwo świętego.

wtorek, 27 stycznia 2015

Auschwitz oczami polskiego Żyda - Davida Olère

Ksiądz i rabin, David Olere
Przybycie transportu, David Olere
Niezdolni do pracy
Zagazowanie
Jedzenie, aby przeżyć
Kolejny więzień Auschwitz, który maluje to, co sam przeżył to polski Żyd - malarz i plakacista David Olère (ur. 19 stycznia 1902 roku w Warszawie, zm. 1985 r. pod Paryżem). Należał do tzw. szkoły paryskiej i obracał się w kręgach artystycznych Paryża lat 20. i 30. XX wieku na Montmartrze i Montparnassie.
20 lutego 1943 roku został aresztowany przez policję francuską i deportowany 2 marca 1943 roku został wywieziony transportem do KL Auschwitz. Przez cały okres pobytu w obozie pracował w Sonderkommando z numerem 106144. Ewakuowany 19 stycznia 1945 roku. Po powrocie z  obozów poświęcił się upamiętnieniu w swoich pracach przeżyć obozowych. Jego wspomnienia były tym bardziej okrutne, gdyż był członkiem Sonderkommando, które zajmowało się paleniem ciał w krematoriach oraz przygotowywaniu ludzi do wejścia do komory gazowej. Jego prace są świadectwem tamtych okrutnych czasów.

27 stycznia 1945 - wyzwolenie KL Auschwitz

z cyklu Dzień więźnia
autor M. Kościelniak

autor M. Kościelniak

autor M. Kościelniak

autor M. Kościelniak

autor M. Kościelniak
Dziś przypada 70 rocznica wyzwolenia największego niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. 27 stycznia 1945 roku wkroczyli na teren obozowy żołnierze Armii Czerwonej. W tym miejscu zostało zamordowanych około miliona 100 tysięcy ludzi. Mieczysław Kościelniak, więzień obozu, jest autorem 300 rysunków wykonanych za drutami, które są jednym z najbardziej wstrząsających dokumentów zbrodni hitlerowskiej i są najczęściej prezentowanymi eksponatami muzealnymi na świecie. Kościelniak zostaje aresztowany w lutym 1941 r. następnie trafia do obozu w Oświęcimiu (numer obozowy 15261). Zostaje wciągnięty do organizacji konspiracyjnej. Pracuje w różnych „komandach”. Dzięki kolegom lekarzom, którzy zatrudniają go jako sanitariusza, dwukrotnie ocalony jest od śmierci. Ratuje go także jego talent, który doceniają Niemcy. Świadom zagrożenia postanawia jednak przy pomocy kolegów z konspiracji swoje prace przemycać z transportem brudnej bielizny poza teren obozu. W obozie artysta zawiera krótką aczkolwiek serdeczną przyjaźń z ojcem Maksymilianem Kolbe, późniejszym męczennikiem i świętym. Sam wyzwolony dopiero w maju 1945 roku. Rysunki pochodzą z cyklu "Dzień więźnia" ze strony: http://www.mieczyslawkoscielniak.com

sobota, 13 września 2014

Szyka wojna z Hitlerem


Artur Szyk, znany także jako Arthur Szyk  to ceniony artysta grafik, ilustrator książek, karykaturzysta. Urodził się w Łodzi w rodzinie żydowskiej, sam zawsze uważał się zarówno za Żyda jak i Polaka. W 1940 osiedlił się w Stanach Zjednoczonych, gdzie w 1948 otrzymał amerykańskie obywatelstwo. Artur Szyk jako grafik i ilustrator zyskał uznanie już w okresie międzywojennym – jego prace były wystawiane i publikowane nie tylko w Polsce, lecz również Francji, Wielkiej Brytanii i USA. Prawdziwą popularność przyniosły mu jednak dopiero karykatury wojenne, w których po wybuchu II wojny światowej ukazywał przywódców państw Osi – przede wszystkim Hitlera, Mussoliniego i Hirohito. Po zakończeniu wojny w swojej twórczości nadal angażował się politycznie, przede wszystkim popierając utworzenie państwa izraelskiego.
Twórczość Szyka w swojej warstwie treściowej cechuje się zaangażowaniem społecznym i politycznym, a w warstwie formalnej odrzuceniem modernizmu i nawiązywaniem do malarstwa średniowiecznego i renesansowego, zwłaszcza zdobnictwa książek z tych okresów. W przeciwieństwie do prac większości karykaturzystów, twórczość Szyka wyróżnia się bogatą kolorystyką i dbałością o szczegóły przedstawienia.
Artur Szyk (w Europie Zachodniej i USA artysta znany jest jako Arthur Szyk, tak też przeważnie podpisywał swoje prace) jest dzisiaj artystą znanym i często wystawianym jedynie w swojej ostatniej ojczyźnie – Stanach Zjednoczonych. W Europie, również w Polsce, po wojnie został praktycznie zapomniany i dzisiaj jego twórczość na starym kontynencie i w kraju ojczystym jest mało znana.

Czwarty rozbiór Polski

Artur Szyk, Lebensraum, 1939
Artur Szyk
23 sierpnia 1939 roku ministrowie spraw zagranicznych Niemiec i Związku Sowieckiego podpisali tzw. pakt Ribbentrop-Mołotow. W tajnym protokole strony ustaliły między sobą kwestie rozbioru terytoriów lub rozporządzenia niepodległością suwerennych państw: Polski, Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii i Rumunii. Dokument stanowił podstawę do agresji na Polskę we wrześniu 1939 roku czyli do "czwartego" rozbioru Polski.

niedziela, 6 kwietnia 2014

O wolność węgierską

Than Mor, Bitwa pod Isaszeg
Dziś kilka słów o bitwie, świadczącej o polsko-węgierskim braterstwie broni. Chodzi o bitwę pod Isaszeg – starcie zbrojne, które miało miejsce 6 kwietnia 1849 w trakcie powstania węgierskiego. Tego dnia 52-tysięczne siły węgierskie dowodzone przez generała Artura von Görgeya przypuściły atak na pozycje austriackie (36 000 ludzi) pod wsią Isaszeg. W trakcie bitwy na tyły węgierskie dostał się jeden z korpusów austriackich pod dowództwem generała Franza von Schlika. Z pomocą Węgrom przybył wówczas batalion Józefa Wysockiego, który wyparł przeciwnika, zmuszając go do odwrotu. W wyniku zaciętej walki ostatecznie Węgrom udało się zdobyć wieś Isaszeg. Straty austriackie wyniosły 4 000 zabitych i rannych.

piątek, 25 października 2013

Czesi nad morzem, ale nie na wakacjach

Adolf Liebscher, Czesi nad Bałtykiem (Čechové na Baltu)
Hugo Schüllinger , Czesi nad morzem Bałtyckim (Čechové u moře Baltského)
Również aktywnie w historię Polski wpisali się Czesi. W 1433 r. podczas wojny polsko-krzyżackiej uczestniczyli husyci pod wodzą Jana Čapka z Sanu, którzy wspólnie z siłami polskimi, najechali i spustoszyli ziemie należące do zakonu krzyżackiego Nową Marchię i Pomorze Gdańskie, docierając do Bałtyku. W czasie wyprawy czescy husyci m.in.: od 6 lipca przez 6 tygodni oblegali Chojnice, zajęli Pelplin i spalili tamtejszy klasztor cystersów, zdobyli Tczew, gdzie okrutnie obeszli się z pojmanymi Czechami służącymi u krzyżaków jako żołnierze zaciężni, ostrzelali Gdańsk z dział ustawionych na Biskupiej Górce i spalili leżący poza murami miejskimi szpital św. Jakuba z kaplicą, a także drewnianą strażnicę w Wisłoujściu, po czym splądrowali i spalili klasztor cysterski w Oliwie. Pod Oliwą (w rejonie Jelitkowa) wyprawa dotarła do brzegów Zatoki Gdańskiej. Jak zapisał Jan Długosz, morze wywarło wielkie wrażenie na Czechach, którzy wykąpali się w nim i nabierali słoną wodę do naczyń, by pochwalić się nią po powrocie do kraju. Jan Čapek miał wjechać konno w fale i przemówić: Oto bracia, przyznaję się wam, że osiągnąwszy w tym miejscu koniec świata, nie mogę się dalej posuwać, ponieważ wzbraniają mi tego morskie wody.

środa, 23 października 2013

Dwusetna rocznica... omyłkowego zastrzelenia księcia Józefa Poniatowskiego

January Suchodolski, Śmierć ks. Poniatowskiego w Elsterze
Richard Caton Woodville, Ostatnia szarża Poniatowskiego pod Lipskiem
19 października br. wypada 200-letnia rocznica śmierci księcia Józefa Poniatowskiego, naczelnego wodza wojska polskiego w księstwie Warszawskim. 16 października 1813 roku został mianowany przez Napoleona marszałkiem Francji, co było jedynym takim wyróżnieniem dla cudzoziemca. W przeciągu długotrwałej bitwy pod Lipskiem prowadził ułanów i piechotę do walki, organizował ostatnie próby obrony, parokrotnie ranny. I właśnie 19 października Poniatowski kierował osłoną odwrotu armii francuskiej. Mając za sobą przedwcześnie wysadzony most na rzece Elsterze, znowu ciężko raniony, rzucił się z koniem do wezbranej rzeki i został omyłkowo ostrzelany przez Francuzów stojących na drugim brzegu. Tam zginął, prawdopodobnie zastrzelony przez.... sojuszników.  
Angielski malarz Richard Caton Woodville, jeden z najbardziej płodnych malarzy scen batalistycznych z przełomu XIX i XX wieku, uwiecznił polskiego bohatera narodowego na jednym z obrazów dotyczących wojen napoleońskich.

środa, 16 października 2013

Alfons Mucha, Po bitwie pod Grunwaldem

Alfons Mucha, Po bitwie pod Grunwaldem, Po bitvě u Grunwaldu, 1924
Alfons Mucha, czeski malarz, przedstawiciel secesji, stworzył cykl obrazów zatytułowany cykl Epopeja słowiańska, prezentując panoramiczną historię Słowian. Wśród obrazów pojawił się temat polski ukazujący pokonanie Krzyżaków w bitwie pod Grunwaldem (1410 r.).

poniedziałek, 14 października 2013

10 X 1794 roku - bitwa pod Maciejowicami

Jan Bogumił Plersch, Bitwa pod Maciejowicami. Kościuszko pada ranny podczas bitwy.
Bitwa pod Maciejowicami – została stoczona 10 października 1794 roku pod Maciejowicami na południowym Mazowszu pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez gen. Tadeusza Kościuszkę a wojskami rosyjskimi. Do bitwy doszło w wyniku próby niedopuszczenia do połączenia się dwóch dużych korpusów rosyjskich gen. Suworowa i gen. Fersena. W wyniku przegranej dla Polaków bitwy do niewoli dostał się ranny naczelnik insurekcji – Tadeusz Kościuszko.

Bitwa pod Fuengirolą - Polacy kontra Brytyjczycy

January Suchodolski, Bitwa pod Fuengirolą
Bitwa pod Fuengirolą to jedna z bitew wojny podczas podczas wojen napoleońskich w Hiszpanii. Bitwa miała miejsce 14 i 15 października 1810, pomiędzy małym polskim garnizonem zamku (średniowiecznej fortecy Maurów) a połączonymi siłami hiszpańsko-brytyjskimi pod dowództwem lorda Blayneya. W bitwie wzięło udział 400 żołnierzy 4 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego. Zakończyła się zwycięstwem wojsk polsko-francuskich oraz upokarzającym odwrotem wojsk brytyjskich na okręty. Heroiczna obrona zamku w Fuengiroli była jednym z nielicznych momentów (Maida, Albuera) w historii, w których polscy żołnierze walczyli przeciw siłom zbrojnym Wielkiej Brytanii. Była to także jedna z kilku zdecydowanych brytyjskich porażek w wojnie na Półwyspie Iberyjskim. Po bitwie polskim żołnierzom przypadła chwała, która rozprzestrzeniła się w świecie, z powodu proporcji walczących przeciwko sobie wojsk. Współcześni nie mogli zrozumieć, jak mając przewagę 10:1 można było przegrać bitwę.

piątek, 26 lipca 2013

Władysław III Warneńczyk - królem Polski - 25 lipca 1434 r.

Jan Matejko, Chrzest Władysława III
Po śmierci Władysława Jagiełły, królem został jego najstarszy syn Władysław III. Dnia 25 lipca 1434 roku, popierany przez biskupa krakowskiego Zbigniewa Oleśnickiego, został w katedrze wawelskiej koronowany na króla Polski. Ponieważ w chwili wstąpienia na tron miał zaledwie 10 lat, przez kilka lat w jego imieniu rządy sprawowała Rada Opiekuńcza i regent, którym był kardynał Zbigniew Oleśnicki, co wzbudzało sprzeciw niektórych możnych i szlachty. W 1440 r. Władysław III został także królem Węgier, liczących bardzo na pomoc Polski w obronie przed zagrażającym im bezpośrednio pochodem islamskiej Turcji. W 1444 roku poprowadził przeciw Turcji źle przygotowaną krucjatę chrześcijańską, złożoną z ok. 25 tys. wojsk węgiersko-polsko-wołoskich. Po początkowych sukcesach skończyła się ona klęską i śmiercią Władysława III 10 listopada w bitwie pod Warną.

Die Schlacht bei Warna fand am 10. November 1444 zwischen osmanischen Truppen und einem Kreuzfahrerheer statt. Die Osmanen unter Sultan Murad II. vernichteten dabei das Heer der Kreuzfahrer, das von Wladyslaw III., dem König von Polen und Ungarn, und Johann Hunyadi kommandiert wurde. König Wladyslaw fiel in dieser Schlacht.

czwartek, 25 lipca 2013

Początek potopu - bitwa pod Ujściem 24-25 lipca 1655

Józef Brandt, Pospolite ruszenie u brodu
W 1655 roku Szwecja rozpoczęła wojnę z Rzecząpospolitą, a pretekstem były pretensje króla Jana Kazimierza do tronu szwedzkiego. Feldmarszałek Arvid Wittenberg po dokonaniu 5 lipca przeglądu swej armii pod Szczecinem ruszył w kierunku polskich granic. Przed dotarciem do polskiej granicy, wysłał do stojących pod Ujściem wojsk polskich trębacza z żądaniem kapitulacji. Wittenberg prowadził ok. 17 tys. żołnierzy i 72 działa.
Pod Ujściem nad Notecią zbierało się pospolite ruszenie szlachty wielkopolskiej (ok. 13 tys.) i 1400 żołnierzy piechoty łanowej. Dowództwo sprawowali wojewodowie: poznański Krzysztof Opaliński i kaliski Andrzej Karol Grudziński. Dowódcą piechoty łanowej był rotmistrz Władysław Michał Skoraszewski. Zadaniem zgromadzonych sił wielkopolskich była obrona przepraw na Noteci, by dać czas na przybycie sił głównych dowodzonych przez króla Jana Kazimierza. Przeprawa pod Ujściem miała znakomite walory obronne. 24 lipca korpus Wittenberga dotarł do Ujścia. Pierwsze wezwanie Szwedów do kapitulacji Polacy odrzucili, obsadzając przy tym przeprawy przez rzekę i zajmując tym samym dogodną pozycję do obrony, która trochę niwelowała ogromną przewagę armii szwedzkiej w wyszkoleniu i sile ognia. Wittenberg ustawił działa naprzeciw polskich szańców i rozpoczął kanonadę. Piechota łanowa, wspomagana przez ochotników, przez pięć godzin broniła swych pozycji, które osłaniały mosty przez Gwdę i Noteć. Gdy broniącej kępy piechocie łanowej skończyła się amunicja, Grudziński wydał rozkaz ewakuowania załogi z szańców, oddając Szwedom kępę. Szwedzi zainstalowali tam swoje działa i rozpoczęli ostrzał artyleryjski jazdy polskiej zgromadzonej na przeciwległym brzegu Noteci. W tym czasie, 4 km w dół rzeki, szwedzki oddział jazdy opanował przeprawę pod Dziembowem. Przez most przerzucono regiment gwardii pieszej. Na wieść o rysującym się oskrzydleniu, w obozie polskim wybuchł popłoch. Dowództwo okazało skłonność do rokowań. 25 lipca podpisany został akt kapitulacji Wielkopolski, uznający zwierzchnictwo szwedzkiego króla. Kapitulacja wojsk wielkopolskich otwarła Szwedom drogę w głąb kraju, który niemal całkowicie pozbawiony był obrony.

22 lipca - Manifest lipcowy

Wojciech Weiss, Manifest, 1949
22 lipiec w PRL to było święto narodowe. Na pamiątkę ogłoszenia Manifestu PKWN, zapowiadającego budowanie Polski Ludowej, czyli socjalistycznego państwa satelickiego do ZSRR.