Władysław Jagiełło - po białorusku Jahajło

Jan Matejko, Władysław Jagiełło

Wzrostu był mizernego, twarzy ściągłej, chudej, u brody nieco zwężonej. Głowę miał małą, prawie całkiem łysą, oczy czarne i małe, niestatecznego wejrzenia i ciągle biegające. Uszy duże, głos gruby, mowę prędką, kibić kształtną, lecz szczupłą, szyję długą.
Kronika Jana Długosza

Jagiełło na kolanach... w kaplicy

W kaplicy Trójcy Świętej w Lublinie (tzw. Kaplica Zamkowa) w drugim dziesięcioleciu XV wieku podjęte zostały prace malarskie. Wykonał je anonimowy zespół malarzy ruskich pod kierownictwem mistrza Andrzeja. Ściany i sklepienie pokryte zostały polichromią w stylu rusko-bizantyńskim. Malowidła ukończono w 1418 roku, co zostało utrwalone cyrylicą na tablicy fundacyjnej w łuku tęczowym kościoła. Poza scenami religijnymi zdobiącymi wnętrze kościoła, znajdują się tu dwa przedstawienia Władysława Jagiełły. 

Wśród nich najbardziej rozbudowaną kompozycją jest Modlitwa fundatora. Centralną część zajmuje Matka Boska z Chrystusem wznoszącym rękę w geście błogosławieństwa. Przed Marią klęczy Władysław Jagiełło z rękami skierowanymi do modlitwy. W roli protektorów królewskich występują św. Mikołaj oraz Konstantyn Wielki, przedstawiony z prawej strony kompozycji.

Obraz Modlitwy fundatora dopełnia symboliczny portret Jagiełły namalowany w górnej części wewnętrznej ściany łuku tęczowego. Król ukazany jest na pędzącym rumaku. Nadlatujący z góry anioł wkłada mu koronę na głowę, wręczając jednocześnie krzyż. Prawe ramię króla osłania tarcza z namalowanym podwójnym krzyżem – godłem Jagiellonów. Scena ta wyraża wiarę w pochodzenie władzy ziemskiej od Boga, gloryfikując jednocześnie króla za czyny dokonane na polu misji chrystianizacyjnej. 

Władysław Jagiełło - po litewsku Jogaila Algirdaitis

Jan Matejko

Z Bożej łaski król Polski, ziemi krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, Kujaw, pan i dziedzic Pomorza i Rusi Czerwonej, najwyższy książę Litwy

Władysław II Jagiełło (ur. zapewne ok. 1362, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) król Polski i najwyższy książę litewski w latach 1386 -1434. Syn Olgierda, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.

szczegół z Tryptyku Matki Boskiej Bolesnej w katedrze wawelskiej

15 lutego 1386 władca przyjął chrzest i imię Władysław, po swoim ojcu chrzestnym Władysławie Opolczyku.  Wbrew obiegowej opinii Jagiełło nie był poganinem w momencie chrztu. Jeszcze w dzieciństwie został ochrzczony, przez swoją matkę – ruską księżniczkę – w Kościele prawosławnym. Po zawarciu unii z Polską przyjął chrzest ponownie, tym razem w obrządku łacińskim i przeszedł na katolicyzm. Trzy dni po chrzcie Jagiełło poślubił Jadwigę, zaś 4 marca 1386 w katedrze wawelskiej został koronowany na króla Polski przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Bodzantę.

Jan Matejko, Chrzest Litwy R.P. 1387, 1889

Jagiełło zdecydował się na zawarcie sojuszu z Polską,  pojął za żonę Jadwigę, przyjąć chrzest i w ten sposób zostać królem Polski. Podpisuje w 1385 roku akt w Krewie, na mocy którego zobowiązuje się przyjąć chrzest, objąć chrystianizacją Litwę (co też rozpoczął w 1387). W 1386 roku w Krakowie Jagiełło przyjmuje chrzest i imię Władysław oraz obejmuje polski tron królewski. Rok później zakłada pierwsze na Litwie biskupstwo: wileńskie.